Diachroniczność 2

V


Świat jest może raczej dobry niż zły, i być może nawet lepiej, żeby jednak istniał. Jakże jestem teraz wielkoduszny… świat taki, jak go teraz definiuję, jest dla innych, ale nie dla mnie. Świat straconych szans.

Księga Oskarżeń. Księga Złudnych Nadziei. Księga Niespełnionych Obietnic.

Wszystkiemu winne jest pojęcie Natura Pura. Może jeszcze nie do końca w nie wierzono w anglosaskich laboratoriach. Ale współczesna odmiana pozytywizmu to jakby rodzaj pornografii. Pornografia natury. Jest coś w tym, że z czasem coraz więcej rzeczy zamienia się w pornografię. Zdaje się, że nawet fotograf nie do końca potrafi uwierzyć w urok świata. A może zwłaszcza fotograf. Jest coś psychologicznie trafnego w koncepcji Sacrum - im rzeczy stają się łatwiej dostępne, tym mniejszą stanowią dla nas wartość, a wówczas i związane z nimi napięcie emocjonalne maleje. Może i rzeczywiście świat do pewnego stopnia zaklęty jest w umyśle, jak chcą zwolennicy teorii projekcji i przeniesienia. Pesymizm szybkości. Umysł, który niczym się nie wypełnił, nie ma czego rzutować w świat. Pozostaje tylko lęk.

Z Nietzchego można wywieść chyba tyle, że naczelną potrzebą człowieka jest afirmacja, jak szeroko by to nie było ujęte. Tym samym wspiera się to, co służy afirmacji, nienawidzi tego, co w niej przeszkadza. Potrzebne jest pojęcie, które byłoby tak wszechstronne, że zdolni bylibyśmy zaafirmować możliwie szeroki zakres rzeczywistości. Wydawało się, że takim pojęciem jest “Byt”, a jednak nie każda szkoła je uznaje. A tam żyją smoki. Dlatego poniekąd filozofowanie może zadawać ból. Jak to ujęła Simone Weil - przekonać się, że przedmiot mojej miłości nie istnieje. Z resztą, człowiek który zbyt wiele stracił, staje się w jakiś sposób okrutny. Na tym też, zdaje się, polega tragizm. Niektóre twarze, pełne uporu i głębi, i tylko ledwie dostrzegalny wykrój ust zdradza, że liczą się z możliwością przegranej. Przegrać Byt! Wygląda na to, jakby to właśnie przydarzyło się naszej cywilizacji…